CHP Adana Milletvekili Dr. Müzeyyen Şevkin: “Akademik liyakat, bilimsel özerklik ve eşitlik korunmalıdır”

CHP Adana Milletvekili ve TBMM Başkanlık Divanı Üyesi Dr. Müzeyyen Şevkin, 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 86’ncı maddeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Şevkin, yaş haddinden emekli olan öğretim üyelerinin yeniden sözleşmeli olarak istihdam edilmesine ilişkin düzenlemenin belirli bilim alanlarını diğerlerinden ayırması ve yeniden istihdam süreçlerinde objektif ölçütlerin yeterince açık olmaması halinde eşitlik, liyakat, hukuki güvenlik ve bilimsel özerklik açısından soru işaretleri oluşturabileceğini belirtti.

CHP’li Şevkin, düzenlemeye ilişkin Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu.

“BİLİM İNSANLARI BRANŞLARINA GÖRE AYRILMAMALI”

7592 sayılı Kanun’un 30 Temmuz 2026 tarihinde kabul edildiğini ve 9 Ağustos 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlandığını hatırlatan Şevkin, düzenlemeyle 2547 sayılı Kanun’a Geçici 86’ncı maddenin eklendiğini ifade etti.

Yaş haddinden emekli öğretim üyelerinin yeniden istihdamına yönelik uygulamada belirli alanlara ayrıcalık tanınmasının diğer bilim dallarında görev yapan akademisyenlerin durumunu gündeme getirdiğini kaydeden Şevkin, “Üniversiteler yalnızca tek bir bilim alanından ibaret değildir.” dedi.

Şevkin, farklı bilim dallarının eşit ve nesnel kriterlerle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye’nin mühendislik, temel bilimler, hukuk, sosyal bilimler ve daha pek çok alanda yetişmiş, yıllarca bilimsel üretim yapmış değerli akademisyenleri bulunmaktadır. Bir bilim insanının yeniden görev yapıp yapamayacağına yalnızca branşı üzerinden yaklaşılması doğru değildir. Kamu yararı varsa, akademik ihtiyaç varsa ve bilim insanı bilimsel üretimini sürdürüyorsa değerlendirme bütün bilim dalları için eşit, açık ve nesnel kriterlere dayanmalıdır.”

“SUBJEKTİF TAKDİR AKADEMİK LİYAKATIN ÖNÜNE GEÇMEMELİ”

Düzenlemenin uygulanmasında kullanılacak ölçütlerin açık biçimde ortaya konulmasının önem taşıdığını belirten Şevkin, akademik başarı ve bilimsel üretimin somut kriterler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Şevkin, “Bir öğretim üyesinin yıllar boyunca ortaya koyduğu bilimsel yayınlar, uluslararası projeler, atıflar, patentler ve akademik çalışmalar ortadayken, bu başarıların ucu açık bir idari takdirle değersizleştirilmesine izin verilmemelidir.” ifadelerini kullandı.

Liyakat yerine subjektif değerlendirmelerin geçmesinin hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayacağını savunan Şevkin, yeniden sözleşmeli istihdamda hangi kriterlerin kullanılacağının, sözleşmelerin hangi şartlarda yenileneceğinin ve YÖK tarafından belirlenecek kontenjanların hangi objektif ölçütlere göre oluşturulacağının kamuoyuna açıklanması gerektiğini kaydetti.

“AKADEMİSYEN BİLİMSEL ÇALIŞMASI NEDENİYLE BASKI HİSSETMEMELİ”

Düzenlemenin akademik özgürlük açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Şevkin, bilim insanlarının sözleşmelerinin yenilenip yenilenmeyeceğinin subjektif idari değerlendirmelere bağlı kalmasının bilimsel özgürlük bakımından risk oluşturabileceğini ifade etti.

Şevkin, “Bilim insanı araştırmasını yaparken, farklı görüşleri ortaya koyarken veya bilimsel eleştirisini dile getirirken sözleşmesinin yenilenip yenilenmeyeceği kaygısını taşımamalıdır. Üniversitelerde bilimsel özgürlüğün güvencesi, açık ve öngörülebilir kurallardır.” dedi.

“Bilimsel özerklik yalnızca üniversitelerin kurumsal yapısıyla değil, bilim insanlarının akademik güvencesiyle de ilgilidir.” diyen Şevkin, söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın 130’uncu maddesi bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

“AYM SÜRECİ İÇİN DE HUKUKİ DEĞERLENDİRME YAPILMALI”

Şevkin, 7592 sayılı Kanun kapsamında getirilen Geçici 86’ncı maddeye ilişkin Anayasa’nın 2, 10 ve 130’uncu maddeleri yönünden dile getirilen iddiaların kapsamlı şekilde değerlendirilmesi ve gerekli hukuki adımların zamanında atılmasının önem taşıdığını kaydetti.

Üniversitelerde bilimsel başarı ve akademik ihtiyaçların esas alınması gerektiğini vurgulayan Şevkin, “Bilim insanlarını branşlarına göre ayıran değil, bilimsel başarılarını ve üniversitelerin gerçek ihtiyaçlarını esas alan bir sistem istiyoruz. Üniversitelerimizde liyakat, eşitlik, akademik özgürlük ve bilimsel özerklik korunmalıdır. Bilim üreten insanları kaybetmek değil, onların bilgi ve birikiminden ülkemiz adına yararlanmak zorundayız.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI